Sağlam həyat · Qəhvə
Səhər qəhvəsini nə vaxt içmək lazımdır?
Oyanan kimi qəhvə, yoxsa bir az gözləmək? Bir də günortadan sonrakı fincan yuxuya nə edir? Alimlərin öz sözlərinə baxdıq.
- Oyanandan 90-120 dəqiqə gözləmək hamı üçün şərt deyil. Əsasən günorta yorğunluq hiss edənlərə lazımdır.
- Kofein bədəndə uzun qalır: günorta içilən qəhvənin dörddə biri gecə yarısı hələ işləyir.
- Qəhvəni səhər iç, axşam içmə.
Kim nə deyir?
AH
Andrew HubermanStanford, neyroalim · Huberman Lab
"Günortadan sonra halsız düşürsənsə, kofeini 90-120 dəqiqə gecikdirməyi düşün, əks halda səhər ilk iş kofein içmək tamam qaydasındadır."
Eyni yazıda: günorta içilən kofeinin təxminən 25%-i gecə yarısı hələ aktivdir. Huberman Lab newsletter, 04.09.2024 (tərcümə)
MW
Matthew WalkerUC Berkeley, yuxu alimi
"Orta yaşlı bir insanda kofeinin yarımparçalanma dövrü beş-altı saatdır."
Epizodun qeydlərindən: dörddəbir ömrü isə 10-12 saatdır. The Matt Walker Podcast #10, episode notes, 06.12.2021 (tərcümə)
TS
Tim SpectorKing's College London · ZOE
"Ona görə də qəhvəni səhər içirəm, amma gecə içmirəm."
Kofeinsiz qəhvədə də ürək üçün faydanın qaldığını deyir. ZOE podcast, 24.04.2024 (tərcümə)
Araşdırmalar
2025-ci ildə European Heart Journal-da 40 mindən çox insan üzərində araşdırma: qəhvəni yalnız səhər içənlərdə ölüm riski, xüsusən ürək xəstəliyindən, daha aşağı olub. Gün boyu içənlərdə bu fərq görünməyib. Bu, müşahidə araşdırmasıdır, səbəbi sübut etmir.
Sabahdan sına
- Günorta yorulursansa, səhər qəhvəsini bir az gec iç.
- Günortadan sonra qəhvəni kofeinsiz ilə əvəz et.
Səhər qəhvəsi üçün yaxşı yer axtarırsan?
Bakıda qəhvəxanalar →
Bakıda qəhvəxanalar →
ŞirniyyatPaxlava və şirin çay: yeməkdən sonra, yoxsa ayrıca?YuxuGec şam yeməyi: yatmazdan nə qədər əvvəl yeməyi dayandırmalı?ÇörəkAğ çörək, tam taxıl, yoxsa turş xəmir: hansı daha yaxşıdır?YağlarGünəbaxan yağı zərərlidirmi? Alimlər cavab verirVərdişlərAğır yeməkdən sonra 10 dəqiqə gəz
Mənbələr: Huberman Lab newsletter, "Use Caffeine for Mental & Physical Performance" (04.09.2024) · The Matt Walker Podcast, "#10: Sleep & Caffeine (Part 1)" (06.12.2021) · ZOE podcast, "How coffee can improve your health" (24.04.2024) · Wang et al., European Heart Journal, 2025 (PMID 39776171). Sitatlar tərcümədir. Bu yazı tibbi məsləhət deyil.