Ətraflı
Plov Azərbaycan mətbəxinin ən vacib xörəyi sayılır, toy, qonaqlıq, bayram və hər bir mərasimin baş yeməyidir. Azərbaycanda 40-dan çox plov növü var: şah plov, parça-doşəmə, qiymə plov, fisincan plov, südlü plov, sevkər plov, lobya plov və daha çoxları. Hər birinin öz hekayəsi var.
Tarix və mənşə
Düyü əsaslı plov 8-10-cu əsrlərdə Yaxın Şərq, Mərkəzi Asiya və İrandan Azərbaycana yayılıb. Lakin Azərbaycan plovu, çoxqatlı struktura, ayrıca qazmaq (xurma) və "aşa qoyma" texnikası ilə, özünəməxsus mədəni hadisəyə çevrilib.
Tərkib
- Düyü (uzun dənəli, basmati və ya devzira)
- Quzu və ya toyuq əti
- Quru meyvələr (gavalı, ərik, üzüm, xurma)
- Şabalıd, badam, püstə
- Soğan, sarımsaq
- Saffron (zəfəran), zərdəcal
- Yağ (kərə və ya qoyun yağı)
Hazırlama
Düyü əvvəlcədən duzlu suda 1-2 saat saxlanır. Qaynayan suya tökülüb yarımhazır vəziyyətə gətirilir. Qazanın dibinə nazik xəmir və ya yağ qoyularaq qazmaq düzəldilir. Üstünə düyü süzülür, üstündən zəfəran, kərə yağı və ayrıca hazırlanmış aşa (ət, meyvə qarışığı) qoyulur. 30-40 dəqiqə dəmdə saxlanılır.
Növləri
Şah plov (xəmirdə bişirilmiş krallıq plovu), parça-doşəmə (yağda bişirilmiş ət ilə), qiymə (qiymə ət ilə), fisincan (qovrulmuş qoz ilə), südlü plov, sevkər (fındıq ilə), lobya plov.
Tez-tez verilən suallar
Azərbaycan plovu İran plovundan necə fərqlənir?
İran plovu (polo) çoxqatlı, kərə yağında bişirilir və Azərbaycan plovu ilə eyni ailədəndir. Lakin Azərbaycan plovu daha çox quru meyvələr (gavalı, xurma) və qoyun əti istifadə edir. Aşı (ət-meyvə qarışığı) ayrıca hazırlanır.
Şah plov nə deməkdir?
Şah plov ("kralın plovu") qazanın dibinə yayılmış xəmirdə bişirilir. Süfrəyə kəsib çıxaranda yumru, qızılı bir tac şəklində görünür. Toy və böyük qonaqlıqlarda mərkəzi yeməkdir.
Qazmaq nədir?
Qazmaq, plovun dibindəki qızılı qabıqdır. Nazik xəmir, yağ və ya kartof dilimləri ilə düzəldilir. Plov süfrəyə veriləndə qazmaq ən qiymətli hissə sayılır.
Plovu nə ilə yeyirlər?
Süfrəyə soğan turşusu, narşərab, taze göyərti və ya sarımsaqlı qatıq ilə verilir. İçilməsi üçün isə soyuq ayran və ya çay tövsiyə olunur.