Ətraflı
Piti Şəkinin yerli yeməyi sayılır, lakin bütün Azərbaycanda məşhurdur. Hər porsiya ayrı kiçik gil qabda, pitiqab, bişirilir. Süfrəyə də həmin qabda verilir. Bişirmə proses 4-6 saat çəkir, ona görə restoranlar pitini bir gün əvvəlcədən qoyur.
Tarix və mənşə
Piti adı "kasə" mənasını verən qədim türk sözündən gəlir. Şəki vilayətinin qastronomik kimliyi sayılır və 19-cu əsr səyahətçi qeydlərində qeyd olunub.
Tərkib
- Quzu əti (sümük ilə)
- Nut (gecədən isladılmış)
- Quru gavalı (alça turşusu)
- Quyruq yağı
- Soğan, sarımsaq
- Saffron, qara istiot
- Duz
Hazırlama
Bütün maddələr bir pitiqaba yığılır, su əlavə olunur, qab ağzına qatı qapaq qoyulur. 4-6 saat aşağı atəşdə bişirilir. Süfrədə iki mərhələli yeyilir: əvvəlcə bulyon ayrıca kasaya tökülür və quru çörək ilə yeyilir, sonra qatı hissə (ət-nut-yağ) yeyilir.
Növləri
Şəki piti (klassik), Naxçıvan piti (daha tünd ədviyyatlı), Lənkəran piti (zərif tamlı).
Tez-tez verilən suallar
Niyə piti gil qabda bişirilir?
Gil aşağı atəşi bərabər saxlayır və lazımsız buxar buraxmır. Beləliklə uzun saatlar bişməsi maddələrin tam tamını çıxarır. Metal qabda eyni dad alınmır.
Piti niyə iki mərhələli yeyilir?
Bulyon yüngül, qatı hissə zəngindir. Əvvəlcə bulyon yeyilməsi həzmi rahatlaşdırır, sonra ağır ət-nut hissəsi gəlir. Ənənə ilə bağlı kulinari biliki.
Restoranda piti hazırdırmı, yoxsa sifariş vermək lazımdır?
Çoxu yer pitini bir gün əvvəlcədən sifariş verməyi xahiş edir, çünki uzun bişirmə tələb edir. Şəki restoranları və bəzi Bakı klassik yerləri (Firuzə, Şirvanşah) müntəzəm təklif edir.
Piti orta əsrlər dövrünə aiddir?
Bəli, pitinin yazılı qeydləri 16-17-ci əsrlərə aiddir. Şəki, qədim Qafqaz yolu üzərində yerləşən karvansaray məkanı olduğundan, piti yolçular üçün ideal yemək sayılırdı.